Corona en secundaire kwetsbaarheden

Eigenlijk wilde ik niets over corona schrijven. Er wordt al zoveel over gezegd en geschreven. En toch…. kan ook ik er niet omheen en merk ik dat ik het in mijn coaching trajecten steeds meer tegen kom; de impact van corona. En ik moet toegeven dat het ook wel bijzondere nieuwe inzichten oplevert.

Ik merk dat er, wat ik noem, secundaire kwetsbaarheden bij coachees naar boven komen of blootgelegd worden door de corona crisis. Ik hoor natuurlijk een aantal voor de hand liggende effecten (primaire kwetsbaarheden) van de corona zoals het missen van verbinding met anderen, het verliezen van drive(fut), het gevoel niet efficiënt te zijn of angstig zijn over de toekomst. En dan heb ik het nog niet over degenen die zelf of in hun omgeving direct met corona te maken hebben gehad. Maar soms zijn er ook wat meer onvermoede zaken die een dieperliggende kwetsbaarheid laten zien. Met kwetsbaarheid bedoel ik een gevoeligheid in jouw persoonlijkheid die je vatbaar maakt voor het ervaren van problemen of onbalans.

Nieuwe kwetsbaarheden zorgen voor onbalans

Dat er nieuwe onvermoede kwetsbaarheden naar boven komen is natuurlijk wel logisch.

  • Veel van onze zekerheden liggen overhoop.
  • Veel van waar we blind op vertrouwden is anders.
  • Veel van waar we niet bij stil stonden en gewoon deden kan ineens niet meer, of moeten we nu wel over nadenken

En dat maakt dat we zaken anders ervaren waardoor er direct of indirect onrust en onbalans ontstaat.

Het zijn verscholen en toch ook heel begrijpbare kwetsbaarheden waar mensen tegen aan lopen. Deze secundaire kwetsbaarheden vormen een (deel van de) onderlaag voor gevoelde onbalans. Het is goed om ze te bespreken of er simpelweg  bewust van te zijn. Om die secundaire kwetsbaarheden duidelijker te maken deel ik een aantal voorbeelden uit de dagelijkse (tegenwoordig online) praktijk met je.

Werken in een nieuwe baan

Neem bijvoorbeeld het verhaal van de coachee die een tijd zonder werk is geweest en die recentelijk weer aan de slag is gegaan. Hij merkt dat hij veel stress heeft over of hij zijn werk wel goed doet en is bang dat hij het niet gaat redden in de nieuwe baan. Hij wil dat voorkomen en komt bij mij. Hij merkt dat hij onzeker is, niet zichzelf is en daardoor steeds de “verkeerde” dingen doet, niet uit de verf komt en de nieuwe manager teleurstelt. Primair gaat het over de stress die ontstaat door zijn onzekerheid t.a.v. het werk en het kunnen profileren. Eén van de zaken die we merkten in het traject was dat één van zijn sterke punten zijn manier van verbinding maken is. Hij is goed in het bouwen van relaties en die te benutten, hij weet op juiste wijze te schakelen met de juiste persoon. Zijn manier om verbinding te maken daarin is de informele benadering; in de wandelgangen iemand aanspreken, een vraag stellen, een aardig (chit chat) gesprekje aangaan. Of bij een overleg nog even met iemand mee op lopen, een compliment maken etc. Hij is waarnemingsgericht d.w.z.; hij ziet wanneer iemand openstaat voor een contact moment en benut dat. In de nieuwe functie moet hij zich die relaties nog eigen maken en toen was er Corona.

Moeite met “zomaar” contact maken met collega’s

Nu, met alle video call overleggen, lukt het hem niet om waar te nemen wanneer iemand open staat voor contact en vindt hij het lastig om “zomaar’ contact op te nemen zonder gerichte vraag. Vooral omdat hij nog maar kort bij de organisatie is. Dit specifieke laatste stuk van contact maken, het moeilijk vinden om “zomaar” contact op te nemen is een secondaire kwetsbaarheid die door de corona crisis bloot gelegd wordt. We zijn hierop door gegaan en ik heb hem kunnen helpen een modus te vinden om dit anders te doen. Het zorgt in ieder geval dat het contact leggen een stuk beter gaat, hij meer informatie over de gang van zaken krijgt binnen de organisatie en meer gevoel over  “hoe de hazen lopen’ etc. Uiteindelijk wordt voor hem ook duidelijk dat hij meer feedback (aansturing, vragen stellen en richting) nodig heeft om te kunnen functioneren dan hij zelf aanvankelijk dacht.

We continueren het traject, maar er lijkt al wel een behoorlijke winst geboekt te zijn door de coachee op dit stuk.

Fysieke klachten in tijden van corona

Een coachee neemt contact op omdat hij de laatste weken last heeft van fysieke klachten. Daarvoor had hij wel contact opgenomen met zijn huisarts. Die gaf aan dat het waarschijnlijk om klachten gaat die voortkomen uit mentale onbalans (stress). Coachee geeft aan dat hij zich vreselijk veel zorgen maakt over de impact van corona. De maatregelen, de beperkingen in je vrijheid, de economische gevolgen etc. We bespreken dan ook in eerste instantie wat voor hem belangrijk is; namelijk het zich minder laten overheersen door de hele situatie. ( makkelijk gezegd, maar natuurlijk best ingewikkeld)

Onbalans in hormoonhuishouding door wegvallen sporten en sociale leven

Al doorpratend merk ik dat zijn leven ook wel op zijn kop staat. Zijn hele sociale leven is gericht op sport, en laat dat nu net vanwege de corona situatie niet mogelijk zijn. Dus niet alleen zijn (bijna dagelijkse) fysieke activiteiten weggevallen, ook liggen zijn sociale contacten volledig stil. Ik verdiep me al enige tijd in de neurobiologische achtergronden van stress en zie hier wel een verband; bij stress en spanning maak je stresshormonen   (cortisol, noradrenaline) aan. Bij sport en beweging worden ook (andere) hormonen aangemaakt. Dit gedeelte ligt door de corona helemaal stil bij hem. Daarnaast is ook bekend dat bij ontspanning, fijne gevoelens bij contact met anderen en tevredenheid ook hormonen (oxitocine) aangemaakt worden. Het contact met anderen ligt ook helemaal stil. Ik ben geen arts, maar deze plotselinge onbalans in bestaande hormoonhuishouding moet voor zijn lijf wel een hele schok zijn.

Hij woont alleen en door omstandigheden is er ook geen familie aanwezig. We zoomen in op zijn sociale situatie. Wat gebeurt daar, hoe komt het dat deze eenzijdig lijkt? Wat wil hij hierin? Door de corona situatie wordt duidelijk dat hij hier kwetsbaar in is. Deze kwetsbaarheid heeft hij altijd weten te omzeilen. Dat lukt nu niet. Waar wij samen naar kijken is hoe hij hier weer een iets normalere situatie in kan krijgen. Dat geldt voor de korte termijn, maar heeft ook zeker impact op de langere termijn. Het is aan de coachee de vraag wat hij hiermee wil doen; hoe diepgaand wil je ergens naar kijken. Op mijn aanraden is hij ook weer wat aan sport gaan doen (fietsen en wandelen). Het levert een vermindering van de fysieke klachten op.

De lat hoog leggen

“Stress”! Daar heb ik last van zegt een coachee en dat werkt door op alles. Zij weet best goed dat haar manier van werken (de lat hoog leggen) daar een belangrijke rol in speelt, maar ook dat haar werkgever gewoon teveel van haar vraagt. In eerste instantie zijn die hoge lat (de voor en de nadelen daarvan) en het stellen van grenzen de primaire gespreksonderwerpen. Het gevoel van controle is belangrijk, zij herkent dit op meerdere vlakken in haar leven. Dan slaat corona toe. Coachee werkt vanuit huis en is daar eigenlijk wel blij mee.  Ze merkt dat ze minder afleiding en (verstorende) signalen van buitenaf heeft en dus beter geconcentreerd kan werken. Dit maakt haar werkvoorraad beter te behappen en dat helpt haar om rustiger te kunnen werken. De corona crisis levert dus een (tijdelijke) oplossing voor de gevoelde stress. Maar…

Thuis werken gaat goed, toch een gevoel van”onbehagen”

Toch blijft zij een gevoel van “onbehagen’ houden. Ze geeft aan dat ze ondanks dat ze het werk afkrijgt (en het eigenlijk wel goed gaat) geen voldoening ervaart. Het lijkt erop dat er meer aan de hand is. De Corona crisis lost een deel van de problemen op en daardoor komen er secundaire kwetsbaarheden aan het licht. Ik stel voor het traject verder te gebruiken om dit te onderzoeken naar wat belangrijk is en wat waarde heeft voor haar. En hoe het zit met zaken doen die bij je passen (toegewijd handelen), werken vanuit je kwaliteiten. Deze vragen vanuit ACT (Acceptance and Commitment Therapy) vormen een mooi uitgangspunt.  Ze vertelt over een (vrijwilligers) project waar ze ooit bij betrokken was en wat ze door omstandigheden heeft laten lopen. Ik vraag haar (middels een oefening) wat het was dat ze daadwerkelijk deed (actie) waardoor dit zo’n fantastische ervaring was. En tot haar eigen verbazing ging het daarmee “stromen”.

De keer erna vertelt ze dat er heel veel gebeurd is. Niet alleen heeft ze het vrijwilligersproject weer nieuw leven in geblazen, ze heeft ook inzicht gekregen in wat haar te doen staat in haar huidige baan. De hoge lat en het grenzen stellen blijven (primaire)aandachtspunten. Maar door de corona crisis werd ook duidelijk dat haar onbalans nog een andere oorzaak had.

Elk nadeel heeft zijn voordeel?

Zo kom ik nog veel meer directe en indirecte gevolgen van de corona crisis tegen. Dit soort crisistijden leggen soms nieuwe kwetsbaarheden bloot of maken andere (oude) kwetsbaarheden meer zichtbaar. Kwetsbaarheden waar we in de loop van de jaren misschien wel (bewust of onbewust) aan gewerkt hebben om ze niet te voelen, geen last van te hebben of te omzeilen.

Ik denk dat we daar allemaal wel mee te maken hebben. En hoe moet je hier dan tegenaan kijken? Is het dan goed dat dit nu gebeurt en we de kans hebben om te dealen met deze kwetsbaarheden (met of zonder coach)?  In ieder geval hoop ik dat  het delen van deze verhalen helpt om dat waar jij tegen aan loopt bespreekbaar te maken.

gezonde groet,

Hilde

*beschreven situaties dateren van begin april 2020

 

 

 

 

Laat een reactie achter